|
Alles over de Asperge:
Asperge is een bijzonder product. Ieder jaar opnieuw geboren, elke keer
weer hevig gekoesterd. En ook haar koosnamen liegen er niet om:
'koningin der groente', het 'witte goud', 'points d'amour', 'parels van
het land'.
Welk product kent immers een aspergeopening, aspergemarkten,
aspergekookboeken, aspergebroederschappen, aspergeroutes,
aspergeschilderkunst, aspergewijnen, aspergeschalen, Asperge
relatiepakketten, een aspergemuseum, een gedichtenbundel etc. etc...
Het is ook geen wonder dat de asperge dit jaar volop
gepromoot wordt in Venlo tijdens de wereldtuinbouwtentoonstelling
Foriade.
De Floriade vind plaats van 5 april tot 7 oktober 2012 en er zal een
geheel ingericht aspergepaviljoen te zien zijn.
Voor meer informatie over de Floriade ga naar
www.floriade.nl of naar
www.aspergepaviljoen.nl .
Kwaliteitslogo

Het kwaliteitslabel van Nederlandse witte asperges geeft aan dat de
asperges van Nederlandse bodem zijn, een kwaliteitsvoorsprong hebben,
vers zijn, voedselveilig en gezond zijn!
De Plant
Plantkundige achtergronden van de asperge
De wetenschappelijke naam is: Asparagus officinalis L. De asperge
behoort tot de familie van de lelieachtigen, zoals bijv. lelie, narcis,
knoflook en prei. Het is een meerjarig gewas, dat doorgaans tien jaar op
hetzelfde perceel blijft staan.
De vermeerdering van asperge vindt plaats door zaad. Voor de aanleg van 1 ha is ongeveer ¾ kg zaad
nodig. Het zaad is kostbaar, de prijs kan zelfs oplopen tot € 0,25 per
zaadje. Voor 1ha heb je ongeveer 40.000 zaden nodig. De plant opkweek
vindt plaats bij professionele plantenkwekers. De zaden worden begin
april met precisie d.m.v. zaaimachines uitgezaaid en het jaar daarop
rond eind maart worden de planten gerooid. De 1-jarige planten worden
dan geplant op hun definitieve standplaats in geulen op een diepte van ±
20 tot 22cm en op een rijafstand van 160 cm. Per ha zijn ongeveer
30.000 planten nodig.
De cyclus ziet er dan als volgt uit:
o
1e jaar wordt niet geoogst. De jonge plant moet zich kunnen ontwikkelen;
o
2e jaar wordt 2000 KG per ha geoogst;
o
3e jaar wordt tot 1 juni geoogst;
o
4e tot en met het 10e jaar wordt volledig geoogst (tot St. Jan 24 juni);
o
10e jaar worden de planten vernietigd en eventueel gerooid.
Een sterke aspergeplant levert in een oogstseizoen meer dan twintig
stengels. Op een warme dag groeit een stengel soms wel 7 centimeter.

Kwaliteit
Asperge wordt op grond van de kleur ingedeeld in 4 groepen:
o
Witte asperge
o
Violette asperge: de kop van de asperge is roze tot violet gekleurd en
de stengel is
wit.
o
Violette groene asperge: de kop van de asperge is violet en de stengel
groen
o
Groene asperge: de kop en het grootste gedeelte van de stengel is groen
In de sorteringvoorschriften van ZON fruit & Vegetables worden 20
verschillende sorteringen onderscheiden voor witte asperges.
Hoe groeit de asperge ?
Het bioritme van de asperge versnelt!
Zoals bij veel gewassen staat ook bij de witte asperge zaad aan de basis
van de plant. Rond begin april kan er gezaaid worden. Dit gebeurt
machinaal. Er gaan plantjes groeien. Het jaar daarop begint het nog
preciezere werk. Begin eind maart worden de planten eerst gerooid en
vervolgens keurig uitgezet in geulen, waarna de zo karakteristieke
heuveltjes worden opgeploegd. Deze 'bedden' zijn de aangedrukte grond
waarin de asperges een paar maanden kunnen opgroeien, voordat ze met hun
kop boven de aarde uitkomen. Er kan al voorzichtig een begin worden
gemaakt met de oogst. Maar pas vanaf het vierde jaar is er volop
oogsttijd. En die duurt zo'n 7 tot 10 jaar. Daarna is de grond voor de
aspergeteelt afgedaan. 'Te moe', zeggen de telers.
Hoe warmer, hoe sneller
Als eind maart de zon de aarde met de wortelknoppen van de asperges
voldoende opwarmt (10°C),
kunnen de stengels gaan uitlopen. Hoe warmer het in 'het bed' wordt, hoe
sneller de asperges groeien. Soms wel 10 cm per dag, als de temperatuur boven 25
graden komt. Als er een barstje in de aarde komt, moeten de asperges
gestoken worden. Vaak is dat 's ochtends vroeg. Dan wekt het zonlicht
hen en willen ze het liefst met hun kopjes uit de grond. Ze zouden dan
(groen) kleuren en dat past niet bij witte asperges. Vanaf half april
t/m de dag van St. Jan (24 juni) kan er in de open lucht geoogst worden.
Daarna is het officiële seizoen voorbij. De stengels groeien nu boven
hun bed uit. Uiteindelijk sterven ze af. De wortels die onder de grond
zitten overwinteren hier en zijn zo tegen alle weersinvloeden bestand.
Steeds vroegere stengels
Door toepassing van verschillende technieken, zijn er al asperges te
koop voordat het eigenlijke seizoen is begonnen. Er wordt bijvoorbeeld
anti condensfolie gebruikt die over de bedden wordt gedrapeerd bij het
opploegen. Hierdoor is de aspergeoogst 14 dagen eerder. Maar er zijn
hulpmiddelen die zorgen voor een nog vroegere oogst. Het gebruik van
zwarte, niet licht doorlatende folie - die al begin maart over de bedden
wordt gelegd - geeft een oogstversnelling van een maand. Zeker in
combinatie met grondverwarming. En het kan nog eerder. Door het telen in
kassen en het gebruik maken van onder- en bovengrondse verwarming, zien
we al volwaardige asperges opduiken in december
Oudheid
In Nederland is het product asperge sinds de Middeleeuwen bekend. In
Groningen en omstreken waren de meeste aspergebedden in de achttiende
eeuw te vinden. Waar ze door de welgestelde werden gekweekt. In de
negentiende eeuw werd de teelt grootschaliger. De teelt begon in het
westen (het Westland en het tegenwoordige bollen gebied bij Rijnsburg en
omgeving) maar verschoof al snel naar Brabant (Bergen op Zoom en
omgeving). Dit door de aanwezigheid van uitstekende zandgronden. Na de
tweede wereldoorlog werd Zuidoost-Nederland hèt aspergecentrum van
Nederland. Als hoofdoorzaken van de snelle uitbreiding in dit gebied
zijn te noemen: de aanwezigheid van rulle zandgronden, grote gezinnen,
beschikbaarheid van arbeidskranten, de aanwezigheid van een grote
veiling en het Duitse Ruhrgebied als grote afnemer in de directe
nabijheid. Al zijn verspreid over Nederland diverse kleinere
aspergegebieden terug te vinden.
Leuke weetjes, lekkere feiten
Het horen van versheid. Verse asperges kun je zien en herkennen aan hun enigszins lichte glans.
Ook kun je de versheid voelen. Door met je vingernagel even in de
stengel te drukken en te letten op het vocht dat eruit komt. Maar het
beste is de versheid te horen. Wrijf twee asperges tegen elkaar en je
hoort direct een soort piepend geluid. Allemaal tekenen van absolute
versheid.
Mannen populairder dan vrouwen. Er zijn vrouwelijke
aspergeplanten en mannelijke. Deze laatste geven echter een opbrengst
die wel 40% hoger is per ha dan die van hun vrouwelijke collega's. De
kwekers weten dit natuurlijk ook. Daarom gebruiken ze vrijwel
uitsluitend mannelijke planten voor hun teelt. De vrouwen vormen bij de
asperges dus echt het zwakke geslacht.
AA Telers hebben het steeds over asperges van dubbel
A - kwaliteit. Wat bedoelen ze dan?
Welaan, dit is de beste aspergekwaliteit die u zich kunt wensen. De
stengels hebben een doorsnede van 20 à
28 mm en een gemiddelde lengte van 19-22 cm. De kop van de asperge
is gesloten, de kleur is lelieblank en enigszins lichtglanzend. En voor
de liefhebber: er gaan twaalf stuks dubbele AA asperges in één kilo.
Warmteminnend, warmterisico Asperge is een
warmteminnend gewas. De plant groeit het beste in voldoende warmte en
vocht. Een bodemtemperatuur tussen 18° - 20° is optimaal voor de groei.
Deze kan bereikt worden met verschillende hulpmiddelen. Opblaastunnels
zorgen er prima voor dat de bodem eerder wordt opgewarmd. Maar deze
tunnels vormen ook een risico. Want als het te warm wordt, komt er een
te snelle groei. Dit levert een mindere kwaliteit asperge op, met een
holle stengel en een lossere kop. Het kunnen beheersen van die
temperatuur is daarom van groot belang.
Asparagus officinalis Weet u, dat het geslacht
asparagus zo'n 150 soorten kent? En dat de teeltasperge de fraaie
Latijnse naam asparagus officinalis draagt? Waarbij 'officinalis' duidt
op een waarschijnlijk geneeskrachtige werking. Maar wat zegt een naam,
zou een groot schrijver zeggen, als het maar waarschijnlijk is?!
Zuiver zaad Alleen zuiver zaad levert de
plantenkweker het (planten)ras op, waarvan hij op aankan. De productie
van deze zaden gebeurt daarom in kassen. Hier is de minste kans op
ongewenste bestuiving. Ook is de temperatuur hier beter te reguleren,
waardoor er sneller en meer zaden geproduceerd worden dan in de open
lucht. Om de planten zo min mogelijk te beschadigen, gebeurt het winnen
van de zaden met de handen. Een zeer arbeidsintensief karwei. Het duurt
wel 10 uur voor 1 kilo zaden is verzameld.
Een probleem oplossen Keizer Augustus zei het al
rond het begin van onze jaartelling : "Je moet over het oplossen van een
probleem niet langer doen, dan de tijd die nodig is om asperges te
koken..."
|